Mortgage olarak adlandırılan yeni konut finansmanı sisteminde tüketicinin taksit ödemelerini geciktirmesi halinde söz hakkı tamamen alacaklıya geçiyor. Bu durumda izlenecek yolun yönetmelikle belirlendiğini belirten enuygun.com’un Başanalisti Betül Sungurlu, bankaların gecikme ya da taksitlerin ödenmemesi halinde kullanabilecekleri yasal hakları ve izleyecekleri yolları şöyle sıraladı:4 Bankalar, konut kredisi taksitini geciktiren borçluya gecikme tarihinden başlamak üzere 5 işgünü içerisinde iadeli taahhütlü posta yoluyla bildirimde bulunmakla yükümlü.4 Eğer borçlu bu bildirim karşılığında taksitini ödememiş ve birbirini izleyen 2 ay ya da 2 kredi taksiti boyunca ödemelerini geciktirmeye devam etmişse, banka borcun tamamının kapatılmasını talep edebilir.4 Bankanın bu hakkını kullanabilmesi için öncelikle tüketiciye borcunu kapatması, aksi takdirde bankanın resmen borcun kapatılmasını isteme hakkının doğduğunu bildirmesi, bir başka deyişle uyarıda bulunması gerekir. Ayrıca tüketiciye sorunun çözümü için en az 1 ay süre vermesi gerekir.4 Bu süre sonunda tüketici ile borçlu arasında anlaşmaya varılamazsa, banka konutu satışa çıkarabilir ya da İcra ve İflas Kanunu’nun 45. maddesine getirilen istisna ile haciz yoluna başvurabilir. Bu konudaki seçim alacaklıya, yani konut finansmanı kuruluşuna verilmiştir.4 Konut satışa çıkarılarak alacağın tahsiline karar verilmişse, banka Sermaye Piyasası Kanunu ile yetki verilmiş kişi ya da kurumlara ipotekli konut için kıymet takdiri yaptırır ve takdir edilen meblağı satıştan en az 10 işgünü önce tüketiciye bildirir.4 Tüketici belirlenen kıymete itiraz edebilir. Banka satış sonrası borcun kapanmasının ardından kalan tutarı tüketiciye ödemekle yükümlü olduğu gibi tüketici de satılan konut, borcunu kapatamazsa kalan borç bakiyesi için sorumlu tutulur.